Doelstelling en geschiedenis:
Het Europese tuinenetwerk EGHN met zijn partners in 21 Europese landen (Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, België, Nederland, Zweden, Denemarken, Italië, Ierland, Polen, Portugal, Oostenrijk, Spanje, Zwitserland, Rusland, Hongarije, Letland, Malta, Griekenland, Tsjechië, Oekraïne) en de stichting Schloss Dyck, centrum voor tuinkunst en landschapscultuur in Jüchen, reiken sinds 2010 de Europese Tuinprijs uit.
De Europese Tuinprijs beoordeelt dus zeker niet alleen bijzonder spectaculaire tuinkunst of traditionele tuinelementen, zoals bijvoorbeeld de best onderhouden vaste plantenperken. Geheel in de traditie van het EGHN en in overeenstemming met zijn competenties en doelstellingen, is de prijs breed opgezet en transversaal georiënteerd. Het gaat om projecten die op voorbeeldige wijze laten zien hoe tuincultuur kan worden behouden, verder ontwikkeld en toekomstbestendig kan worden gemaakt.
Voor nominaties en onderscheidingen zijn bijvoorbeeld ook innovatieve concepten bij de realisatie en het beheer, stedenbouwkundige aspecten, duurzaamheidskwesties, speciale aanbiedingen voor bezoekers of maatschappelijke betrokkenheid even belangrijk als hoge kwaliteit bij de aanleg of het herstel van een park of tuin. De genomineerden en vooral de winnaars moeten een inspiratiebron of zelfs een model zijn voor andere projecten.
Categorieën:
De jaarlijks uitgereikte prijs (in 2020 niet uitgereikt vanwege corona) kent een aantal categorieën. Twee “standaardcategorieën” worden jaarlijks uitgereikt. Andere categorieën vullen het thema-spectrum van jaar tot jaar aan of zijn pas de laatste jaren toegevoegd.
De twee jaarlijks bekroonde categorieën zijn:
“Beheer of ontwikkeling van een historisch park of tuin”
“Ontwerp of concept van een hedendaags park of tuin”
Als open categorie vult de “Speciale prijs van de Stichting Schloss Dyck”, centrum voor tuinkunst en landschapscultuur, het thema-spectrum aan wanneer bijvoorbeeld baanbrekende, innovatieve beplantingsconcepten, een innovatieve moestuin of bijzondere prestaties op het gebied van educatie worden bekroond.
Sinds 2014 werden in sommige jaren ook “grootschalige groene ontwikkelingsconcepten” in steden of regio’s bekroond.
In 2018 en 2019 werd de Europese Tuinprijs als bijdrage aan het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed SHARING HERITAGE uitgebreid met twee categorieën: “Bescherming of ontwikkeling van een cultuurlandschap” en “Tuincultureel erfgoed in Europa”. Het thema van het cultuurlandschap werd ook in 2021 en 2022 voortgezet.
Als nieuwe, permanente categorie werd in 2022 “Maatregelen voor klimaatadaptatie in parken en tuinen” geïntroduceerd om recht te doen aan deze actuele en dringende taak en om voorbeeldige oplossingen te presenteren. Als reactie op de huidige situatie in Oekraïne heeft de jury in 2022 bovendien een “speciale prijs van de internationale jury” toegekend.
Prijswinnaars:
Voor elk van de categorieën die in het betreffende jaar openstaan, kiest de jury in de regel één winnaar van een eerste prijs en twee winnaars van een tweede prijs. Zij kan echter ook afwijkingen van deze regel overeenkomen. Informatie over de ongeveer 140 prijswinnaars van de jaren 2010 tot 2025, uit 23 Europese landen, vindt u via de selectielijst in het bovenstaande menu onder “Tuinprijs”.
De zoektocht naar mogelijke prijswinnaars is geenszins beperkt tot de tuinen of landen die vertegenwoordigd zijn in het EGHN-tuinnetwerk, maar staat open voor iedereen die aan de criteria en doelstellingen voldoet.
Nominaties:
Elk lid van de internationale jury nomineert – op basis van zijn vakkennis, actuele contacten en ervaringen en literatuuronderzoek – voor elke categorie parken, tuinen, stedelijke projecten, initiatieven, projecten, individuen enz. Door de verschillende nationaliteiten en werkterreinen – bijvoorbeeld tuinmonumentenzorg, moderne landschapsarchitectuur, praktijk, onderzoek en onderwijs – wordt een breed spectrum bestreken.
Sinds 2021 worden de voorstellen aangevuld met open calls, in het kader waarvan externe nominaties kunnen worden ingediend. Als deze naar behoren worden gedocumenteerd of becommentarieerd en aan de criteria voldoen, neemt de jury ze mee in haar besluitvorming. Deze vindt plaats tijdens een gezamenlijke juryvergadering (meestal in januari of februari), waar over de winnaars in elke categorie wordt gestemd.
Jury:
De jury bestaat momenteel (2026) uit: Roswitha Arnold (Duitsland), Ed Bennis (Groot-Brittannië), Jacob Fischer (Denemarken), Davorin Gazvoda (Slovenië), Maren Köhler-Prehn (Duitsland), Mikael Löfving (Zweden), Philipp Sattler (Duitsland), Jens Spanjer (Duitsland), Lieneke van Campen (Nederland) en Michael Walker (Groot-Brittannië).
Prijsuitreiking:
De bekendmaking van de winnaars en de uitreiking van de prijzen aan alle prijswinnaars vindt eind juni/begin juli plaats tijdens een evenement, meestal in Schloss Dyck, maar ook op andere locaties, bijvoorbeeld in 2015 in Hamburg en in 2017 in Berlijn.
Voor 2026 is 3 juli vastgesteld als de dag van de prijsuitreiking en een begeleidende workshop in Schloss Dyck.
Promotie en sponsoring:
Vanaf het begin werd en wordt de Europese Tuinprijs ondersteund door het Landschaftsverband Rheinland LVR en het Landschaftsverband Westfalen-Lippe. Sinds 2024 ondersteunt de stichting Die grüne Stadt de communicatie rond de prijs.
Financiële steun, met name voor symposia die in het kader van de Europese Tuinprijs worden gehouden, werd de afgelopen jaren verleend door het Duitse ministerie van Volkshuisvesting, Stedelijke Ontwikkeling en Bouw en in 2018 en 2019 door de commissaris van de Duitse regering voor Cultuur en Media.
Twaalf jaar lang werd de Europese Tuinprijs ondersteund door de boomkwekerij Lorenz von Ehren uit Hamburg. Sinds 2022 ondersteunt het bedrijf Garpa Garten und Park Einrichtungen de Europese Tuinprijs.
Voor meer informatie kunt u terecht op de Duitse of Engelse startpagina en het navigatiemenu daar: Duits of Engels
De prijs wordt ondersteund door:
